Θεραπευτήρια και όχι φυλακές τα Ψυχιατρεία

«ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ», εφημερίδα της Λάρισας, 22.11.06

ΣΥΝΗΓΟΡΟΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ ΓΙΑ ΤΗ ΦΥΛΑΞΗ ΠΟΙΝΙΚΩΣ ΑΚΑΤΑΛΟΓΙΣΤΩΝ ΑΤΟΜΩΝ: Θεραπευτήρια και όχι φυλακές τα Ψυχιατρεία

ΑΘΗΝΑ

Το πρόβλημα της φύλαξης «ποινικώς ακαταλόγιστων ατόμων σε ψυχιατρικά νοσοκομεία» εξέτασε, μετά από σχετική αναφορά, ο Συνήγορος του Πολίτη, ο οποίος παράλληλα έπρεπε να απαντήσει και στο καίριο ερώτημα που έθεσαν οι θεράποντες ιατροί και οι νοσηλευτές: «Είμαστε φύλακες, σωφρονιστικοί υπάλληλοι ή νοσηλευτές;». Σύμφωνα με την αναφορά, η νοσηλεία των ασθενών αυτών παρεμποδίζεται από το έργο της φύλαξης και των κατά νόμο συνεπειών της ενδεχόμενης απόδρασης κρατουμένων, δημιουργώντας μία σημαντική αντίφαση ανάμεσα στη «φυλακτική και στη θεραπευτική αντιμετώπιση των ακαταλόγιστων ασθενών» που είναι εγγενής στις περιπτώσεις εφαρμογής του μέτρου ασφαλείας των άρθρων 69 και 70 του Ποινικού Κώδικα. Αποτελεί, σημειώνει ο Συνήγορος του Πολίτη, νομικό παράδοξο να ανατίθεται στις ψυχιατρικές μονάδες, που κατά κύριο λόγο, λειτουργούν πλέον βάσει των αρχών της αποασυλοποίησης, η φύλαξη ακαταλόγιστων «εγκληματιών» και να συστήνεται στο νοσηλευτικό προσωπικό να αποφεύγεται η καθήλωση ατόμων, για τα οποία θα τους αποδοθούν ενδεχομένως ευθύνες για συνέργια σε τυχόν απόδραση «κρατουμένου». Όπως παρατηρεί η ανεξάρτητη αρχή, σε κάθε περίπτωση, ακόμη κι αν προταχθεί η φύλαξη ακαταλόγιστων ατόμων σε ειδικές ψυχιατρικές μονάδες, «η διασφάλιση ενός ποιοτικού επιπέδου νοσηλείας πρέπει να προκρίνεται του στόχου της σωφρονιστικής επιτήρησης, σύμφωνα και με τις κατευθύνσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης». Σημειώνεται δε ότι ο θεραπευτικός ρόλος του προσωπικού σε ψυχιατρικά καταστήματα δεν πρέπει να καταλήγει να θεωρείται ως δευτερεύων σε σχέση με κριτήρια ασφαλείας. Επιπλέον, πρέπει κάθε νοσοκομειακή μονάδα να είναι κατάλληλα εξοπλισμένη και να διαθέτει κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό. «Η μονάδα αυτή μπορεί να είναι ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο για πολίτες ή μία κατάλληλη εξοπλισμένη μονάδα στο εσωτερικό του σωφρονιστικού συστήματος». Η επεξεργασία ενός ειδικού πλαισίου νοσηλείας των ακαταλόγιστων ατόμων είναι το ζητούμενο για το υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε συνεργασία με το συναρμόδιο υπουργείο Δικαιοσύνης, τονίζει στο πόρισμά του ο Συνήγορος του Πολίτη.

51 ΚΑΚΟΠΟΙΟΙ ΣΕ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ

Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής διοικητής του Ψυχιατρείου Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης Σπύρος Κοτρώτσιος, 51 άτομα που έχουν διαπράξει εγκληματικές πράξεις και έχουν κριθεί ποινικώς ότι έχουν το ακαταλόγιστο, νοσηλεύονται στο Ψυχιατρείο και αντιμετωπίζονται από το προσωπικό ως ψυχικά ασθενείς και όχι ως εγκληματίες. «Ως εκ τούτου το σοβαρότερο πρόβλημα που προκύπτει από τη νοσηλεία των ακαταλόγιστων είναι η δυσκολία που αντιμετωπίζει το νοσηλευτικό προσωπικό στη φύλαξη των παραπάνω ασθενών. Πιο συγκεκριμένα το άρθρο 69 του ΠΚ διατάσσει ``τη φύλαξη σε δημόσιο θεραπευτικό κατάστημα εφόσον το δικαστήριο κρίνει ότι είναι επικίνδυνος για τη δημόσια ασφάλεια``». Οι νοσηλευτές είναι εκπαιδευμένοι να ασκούν θεραπευτικό έργο και όχι να αναπτύσσουν φυλακτικές και σωφρονιστικές ``ικανότητες``, διευκρινίζει ο κ. Κοτρώτσιος. Συμπληρώνει μάλιστα ότι το ΨΝΘ λειτουργώντας βάσει των αρχών της αποσυλοποίησης δεν διαθέτει κλειστά τμήματα. «Οι νοσηλευτές και οι γιατροί που υπηρετούν στο συγκεκριμένο τμήμα βρίσκονταν πολλές φορές κατά το παρελθόν κατηγορούμενοι από τη Δικαιοσύνη για πλημμελή άσκηση των καθηκόντων τους λόγω φυγής κάποιων ασθενών», τονίζει χαρακτηριστικά. Επιπλέον, οι συγκεκριμένοι ασθενείς δεν δικαιούνται ψυχοθεραπευτικών αδειών την ίδια στιγμή που κοινοί ποινικοί κατάδικοι των δικαστικών φυλακών δικαιούνται πενθήμερες άδειες. Ως λύσεις προτείνονται, σύμφωνα με τον κ. Κορώτσιο, η άμεση αναθεώρηση των άρθρων 69 & 70 του ΠΚ, η αναγνώριση από πλευράς υπουργείου Δικαιοσύνης ότι στις βασικές αρμοδιότητες των ψυχιατρικών νοσοκομείων εμπίπτει μόνο η ψυχιατρική φροντίδα του ακαταλόγιστου ασθενή και όχι η φυλακτική και σωφρονιστική φροντίδα, και, τέλος, η δημιουργία ειδικών υπηρεσιών (Forensic Psychiatric Units) βάσει προτύπων της ΕΕ με εξειδικευμένο προσωπικό.